วิเคราะห์และรีวิว: LibreOffice says ‘no AI’ is now a software feature

LibreOffice ประกาศว่าจะไม่ใส่ AI ในการติดตั้งเริ่มต้นในอนาคตอันใกล้ เพราะต้องการให้เอกสารอยู่บนอุปกรณ์ และซอฟต์แวร์ทำงานได้โดยไม่ต้องเชื่อมต่อเครือข่าย

คนที่อยากใช้ AI ยังติดตั้งส่วนขยายเพื่อเชื่อมต่อกับโมเดล AI ในเครื่องได้ แบบนี้ผู้ใช้เลือกเองว่าจะเพิ่ม AI หรือรักษาการทำงานแบบเดิมไว้ครับ

ทางเลือกสำหรับคนที่ไม่ต้องการ AI ในโปรแกรมเอกสาร

LibreOffice เหมาะกับคนที่ต้องการโปรแกรมเอกสารโอเพนซอร์ส โดยไม่มีฟีเจอร์ generative AI ในการติดตั้งเริ่มต้น เอกสารจึงไม่ถูกส่งขึ้น server เพื่อประมวลผล และตัวโปรแกรมไม่บังคับให้เชื่อมต่อเครือข่าย

จุดนี้สำคัญสำหรับองค์กรที่ดูแลข้อมูลส่วนตัว ข้อมูลลับ หรือเอกสารทางกฎหมาย เพราะผู้ใช้ยังควบคุมได้ว่าข้อมูลจะอยู่บนอุปกรณ์ ไม่ต้องพึ่งผู้ให้บริการ AI รายเดียว ส่วนใครอยากเพิ่มความสามารถด้าน AI ก็เลือกติดตั้งส่วนขยายที่เชื่อมต่อกับโมเดล AI ในเครื่องได้.

เมื่อโปรแกรมเอกสารไม่ควรส่งไฟล์ออกจากเครื่อง

ถ้ากำลังทำงานกับข้อมูลลับ ข้อมูลส่วนบุคคล หรือเอกสารที่มีข้อจำกัดด้านกฎหมาย คำถามสำคัญไม่ใช่แค่โปรแกรมทำอะไรได้บ้าง แต่คือไฟล์ถูกส่งไปประมวลผลที่ไหน และถูกเก็บไว้นานแค่ไหน

LibreOffice เลือกไม่ใส่ generative AI ในการติดตั้งเริ่มต้น เพราะมองว่าการยืนยันที่ตรวจสอบได้จริง คือข้อมูลต้องไม่ออกจากเครื่อง แนวทางนี้จึงเหมาะกับงานที่ต้องรู้เส้นทางของข้อมูลชัดเจน โดยเฉพาะเวลาต้องผ่านการตรวจสอบหรือ audit.

LibreOffice เลือกยืนอยู่ตรงไหนในยุคซอฟต์แวร์ติด AI

LibreOffice อยู่ภายใต้การดูแลของ The Document Foundation ซึ่งเป็นองค์กรไม่แสวงหากำไร และเป็นซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สทางเลือกสำหรับคนที่ไม่อยากผูกกับบริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่

จุดยืนของ LibreOffice ไม่ใช่การปฏิเสธ AI แบบถาวร แต่ตอนนี้ยังไม่เพิ่ม AI ลงในการติดตั้งเริ่มต้น เพราะยังไม่มีระบบที่ตรงตามเงื่อนไขเรื่องข้อมูลและการพึ่งพาผู้ให้บริการรายเดียว ผู้ใช้ที่ต้องการฟีเจอร์ AI ยังเลือกติดตั้ง extension เพิ่มเองได้

จากการย้ำว่าไม่มี AI สู่การประกาศว่าจะยังไม่เพิ่ม AI

LibreOffice เวอร์ชันล่าสุดที่เปิดตัวช่วงปลายเดือนสิงหาคมระบุว่าไม่มีฟีเจอร์ generative AI ส่วนจุดยืนล่าสุดของ The Document Foundation คือจะไม่เพิ่ม AI ในอนาคตอันใกล้ ทั้งนี้ แหล่งข่าวไม่มีรายละเอียดรุ่นก่อนหน้าให้เปรียบเทียบเชิงสเปก

ใช้งานจริงแล้ว จุดยืนนี้ตอบโจทย์ใครบ้าง

คนที่ทำงานกับเอกสารลับ ข้อมูลส่วนบุคคล หรือข้อมูลที่มีข้อจำกัดทางกฎหมาย จะได้ประโยชน์จากการเก็บข้อมูลไว้บนเครื่อง เพราะ LibreOffice ไม่ส่งเอกสารไปประมวลผลบนเซิร์ฟเวอร์

ถ้าทำงานในสภาพแวดล้อมที่ไม่ต้องการพึ่งพาเครือข่าย จุดยืนนี้ก็เหมาะ เพราะซอฟต์แวร์ไม่บังคับให้เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตเพื่อทำงาน

สำหรับองค์กรที่ต้องตรวจสอบหรือออดิท การรู้ว่าเอกสารไม่ออกจากอุปกรณ์ช่วยตอบคำถามเรื่องเส้นทางข้อมูลได้ชัดเจนขึ้น

ส่วนคนที่ยังอยากใช้ AI ก็ยังติดตั้งส่วนขยายเพื่อเชื่อมต่อกับโมเดล AI ในเครื่องได้ โดยไม่ต้องเปลี่ยน default installation ของ LibreOffice

ทางเลือกอื่นมีอะไรบ้าง และ LibreOffice ต่างอย่างไร

แหล่งข่าวพูดถึงซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สและซอฟต์แวร์ทางเลือกอื่นในภาพรวม แต่ไม่ได้ระบุชื่อหรือรายละเอียดของคู่แข่ง จึงเทียบได้เฉพาะแนวคิดที่มีข้อมูลรองรับ

จุดต่างของ LibreOffice คือวาง “ไม่มี AI” เป็นค่าเริ่มต้น พร้อมเปิดทางให้ผู้ใช้เลือกเพิ่มเองผ่านส่วนขยายครับ

ไม่มี AI มาให้ตั้งแต่แรก ช่วยให้เอกสารไม่ต้องถูกอัปโหลดไปประมวลผลบนเซิร์ฟเวอร์ และโปรแกรมไม่ต้องพึ่งเครือข่ายเพื่อทำงาน ผู้ใช้จึงควบคุมข้อมูลบนเครื่องได้มากขึ้น พร้อมลดฟีเจอร์ AI ที่อาจไม่จำเป็น

ราคาที่ต้องจ่ายในรูปแบบอื่น

LibreOffice ไม่มี AI ในการติดตั้งเริ่มต้น ทำให้คนที่ต้องการใช้ฟีเจอร์นี้ต้องติดตั้งส่วนขยายเอง และเลือกใช้ local AI models ผ่านส่วนขยายที่เชื่อมต่อกับโปรแกรม

ต้นทุนจึงอยู่ที่เวลาและขั้นตอนการตั้งค่า รวมถึงการตัดสินใจว่าจะใช้โมเดลใดในเครื่อง ถ้าไม่อยากดูแลส่วนนี้ ก็ต้องยอมไม่มี AI ในโปรแกรมตั้งแต่แรก ซึ่งเป็นข้อจำกัดที่ชัดเจนสำหรับคนที่คุ้นกับซอฟต์แวร์พร้อมใช้ทันที

คำถามสำคัญก่อนเลือกใช้แนวทางนี้

“ไม่มี AI” ใน LibreOffice ไม่ได้แปลว่าปฏิเสธคุณค่าของ AI แต่เป็นฟีเจอร์ด้านความเป็นส่วนตัวและการควบคุมข้อมูล เพราะเอกสารยังอยู่บนอุปกรณ์ และโปรแกรมไม่ต้องพึ่งการเชื่อมต่อเครือข่ายเพื่อทำงาน

ก่อนเลือกใช้แนวทางนี้ องค์กรควรถามตัวเองว่าให้ความสำคัญกับการเก็บข้อมูลไว้บนเครื่องมากแค่ไหน รวมถึงยอมรับการไม่พึ่งพาผู้ให้บริการ AI รายเดียวได้หรือไม่ ถ้าต้องการใช้ AI ก็ยังเลือกติดตั้งส่วนขยายและเชื่อมต่อกับ local AI models ได้ตามความเหมาะสม